Powrót do szkoły a wzrok dziecka - na co zwrócić uwagę przed nowym rokiem szkolnym?
Wrzesień oznacza dla dzieci powrót do nauki, książek, zeszytów i coraz większej ilości czasu spędzanego na czytaniu oraz przed ekranami. To dobry moment, żeby sprawdzić, czy wzrok dziecka jest przygotowany na kolejny rok szkolny.
Dziecko może nie powiedzieć nam, że widzi gorzej. Dlaczego? Bo jeśli od dłuższego czasu widzi świat w określony sposób, może po prostu uważać go za normalny. Dlatego warto samemu zwrócić uwagę na kilka sygnałów.
Dziecko nie zawsze wie, że widzi nieprawidłowo
Dorośli często zauważają pogorszenie wzroku, ponieważ pamiętają, jak widzieli wcześniej. Dziecko nie zawsze ma takie porównanie.
Jeżeli jedno oko widzi gorzej, dziecko może nadal dobrze funkcjonować, korzystając przede wszystkim z drugiego oka. Może więc nie skarżyć się na żaden problem.
Dlatego nawet jeśli dziecko mówi, że „widzi dobrze”, nie oznacza to, że wzrok nie wymaga kontroli.
Na jakie zachowania warto zwrócić uwagę?
Podczas codziennych czynności można zaobserwować sygnały, które mogą sugerować problemy ze wzrokiem.
Zwróć uwagę, czy dziecko:
● często mruży oczy, patrząc w dal,
● siada bardzo blisko telewizora lub ekranu,
● trzyma książkę albo telefon bardzo blisko twarzy,
● pochyla się mocno nad zeszytem,
● często pociera lub zamyka jedno oko,
● przechyla głowę podczas czytania,
● gubi miejsce w tekście lub przeskakuje linijki,
● szybko męczy się podczas czytania,
● skarży się na bóle głowy,
● ma trudności z koncentracją podczas nauki,
● niechętnie wykonuje zadania wymagające czytania lub pisania.
Pojedynczy z tych objawów nie musi oznaczać wady wzroku. Jeśli jednak pojawia się ich kilka albo powtarzają się regularnie, warto skonsultować je ze specjalistą.
Problemy ze wzrokiem mogą wpływać na naukę
Dobre widzenie jest bardzo ważne podczas nauki. Dziecko korzysta z niego zarówno wtedy, gdy patrzy na tablicę, jak i podczas czytania książki, pisania w zeszycie czy korzystania z komputera.
Jeżeli obraz jest niewyraźny albo oczy szybko się męczą, nauka może wymagać od dziecka większego wysiłku.
Czasami problem nie polega wyłącznie na samej ostrości widzenia. Ważna jest również współpraca obu oczu, prawidłowe ustawienie oczu i zdolność do szybkiego przenoszenia wzroku z tablicy na zeszyt.
„Nie siedź tak blisko” - czy zawsze mamy rację?
To jeden z częstych rodzicielskich komentarzy.
Samo siedzenie blisko książki czy ekranu nie oznacza automatycznie, że dziecko ma wadę wzroku. Może jednak być sygnałem, że warto sprawdzić, dlaczego wybiera taką odległość.
Dziecko może zbliżać przedmiot do twarzy, ponieważ w ten sposób łatwiej jest mu go zobaczyć.
Zamiast więc za każdym razem odsuwać dziecko od książki, warto obserwować jego zachowanie i w razie wątpliwości skontrolować wzrok.
A co ze smartfonem, tabletem i komputerem?
Ekrany są dziś częścią nauki i codziennego życia. Nie musimy całkowicie ich eliminować, ale warto zadbać o zdrowe nawyki.
Podczas dłuższej pracy z bliska dobrze jest robić regularne przerwy, zmieniać odległość patrzenia i pamiętać o aktywności na świeżym powietrzu.
W przypadku dzieci szczególnie ważne jest również ograniczanie długotrwałego, nieprzerwanego patrzenia z bliska.
Sprawdź wzrok przed rozpoczęciem szkoły
Wizyta u specjalisty przed rozpoczęciem roku szkolnego może być dobrym sposobem na sprawdzenie, czy wzrok dziecka prawidłowo radzi sobie z wymaganiami, jakie czekają je w szkole.
Podczas badania można ocenić między innymi ostrość widzenia, wadę wzroku oraz – w zależności od potrzeb – sposób współpracy obu oczu.
Jeśli dziecko już nosi okulary, przed rozpoczęciem roku szkolnego warto również sprawdzić, czy aktualna korekcja nadal jest odpowiednia.
Wzrok dziecka może zmieniać się wraz z rozwojem, dlatego jedna para okularów nie zawsze będzie odpowiednia przez wiele lat.
Nie czekaj, aż dziecko samo zacznie narzekać
Najważniejsza zasada jest prosta: dziecko nie musi skarżyć się na problemy ze wzrokiem, żeby warto było go zbadać.
Regularne kontrole pozwalają szybciej zauważyć zmiany i odpowiednio zareagować. Jest to szczególnie ważne w przypadku krótkowzroczności, która często pojawia się i rozwija właśnie w wieku szkolnym.
Warto również pamiętać, że im wcześniej zauważymy problem, tym łatwiej jest odpowiednio zaplanować dalsze postępowanie.
Mały przegląd przed wielkim powrotem
Przed rozpoczęciem roku szkolnego warto sprawdzić nie tylko plecak, zeszyty i przybory szkolne. Wzrok również zasługuje na mały „przegląd”.
Jeżeli dziecko często mruży oczy, siada blisko ekranu, skarży się na bóle głowy albo szybko męczy się podczas czytania – nie ignoruj tych sygnałów.
Dobre widzenie to jeden z ważnych elementów komfortowej nauki. A im wcześniej zadbamy o wzrok dziecka, tym lepiej.
Przeczytaj również:
• Zadbaj o swoje oczy - Twoich agentów do zadań specjalnych
• Biometria oczu – czym jest i dlaczego warto ją wykonać?